We hebben ecologische verbindingszones nodig (ook al wist je dat nog niet)

Ook al wist je dit misschien nog niet, wat we nodig hebben zijn ecologische verbindingszones. Dit soort infrastructuur wordt al geruime tijd bestudeerd, maar pas sinds kort wordt er meer in geïnvesteerd. En dat mag flink opgeschroefd worden, want ze kunnen veel voordelen opleveren voor zowel mensen als dier- en plantensoorten.

Fodazione Capellino, die 100% eigenaar is van het dierenvoedingsmerk Almo Nature en de nettowinst daarvan gebruikt voor projecten ter bescherming van de biodiversiteit, financiert vier ecologische verbindingszones. Eén in Zuid-Tanzania, één aan de Beierse Donau, één tussen Yellowstone en Yukon en één in Piemonte.

Om het verband tussen deze projecten en het welzijn van de mens te begrijpen, moeten we echter beginnen bij de definitie zelf van een biodiversiteitscorridor.

Een korte samenvatting

De snelwegen van de natuur

Ecologische verbindingszones zijn natuurlijke gebieden die door menselijke activiteiten van elkaar gescheiden habitats met elkaar verbinden. Het klassieke voorbeeld is dat van twee beschermde gebieden die door wegen of akkers van elkaar worden gescheiden: in deze context kunnen dieren niet van het ene gebied naar het andere gaan, tenzij ze het risico lopen in aanraking te komen met de lokale bevolking. De oplossing ligt in het vinden van een veilige route die de leefgebieden met elkaar verbindt.

Deze route is een ecologische verbindingszone

De projecten die door Fondazione Capellino worden gefinancierd of medegefinancierd, zijn er op gericht om dergelijke infrastructuur aan te leggen. In Tanzania heeft de Kilombero-olifantencorridor tot doel het Nyerere Nationaal Park en het Udzungwal Mountains Nationaal Park met elkaar te verbinden en zo olifanten doorgang te bieden van het ene beschermde gebied naar het andere. 

In Duitsland wordt momenteel een ecologische verbindingszone aangelegd tussen de districten Regensburg en Kelheim. Het doel hier is om verschillende natuurgebieden met elkaar te verbinden die worden bedreigd doorintensieve landbouw.

Tussen de Verenigde Staten en Canada is het doel van het Yellowstone to Yukon-project (of Y2Y) om een uitgestrekt gebied van 3.400 km tussen het Yellowstone National Park en het Yukon-gebied met elkaar te verbinden en te beschermen.

De Italiaanse ecologische verbindingszone in Piemonte is het nieuwste project van de Stichting. Deze corridor loopt tussen het Nationaal Park Val Grande en het Speciale Natuurreservaat Sacro Monte della Santissima Trinità in Ghiffa. Ook hier gaat het om een gebied vol versnipperde habitats die opnieuw met elkaar moeten worden verbonden.

De ecosysteemdiensten en de corridors die ook voor ons van belang zijn

Het is makkelijk te begrijpen waarom het voor dieren belangrijk is om veilige ruimtes te hebben om zich te verplaatsen, zonder het risico te lopen door een auto te worden aangereden of door de lokale bewoners te worden bejaagd. Minder voor de hand liggend is echter het idee dat dergelijke maatregelen ook ten goede komen aan mensen, vooral wanneer zij in de buurt van de projecten wonen.

Er zijn in feite veel manieren waarop ecologische verbindingszones mensen helpen, en deze kunnen worden onderverdeeld in twee  categorieën: een die betrekking heeft op het samenleven met wilde diersoorten, en een die betrekking heeft op de zogenaamde ecosysteemdiensten.

Het samenleven ligt vooral dicht bij de hart van gemeenschappen die in nauw contact staan met grote zoogdieren: wolven, beren, olifanten, herten en dergelijke. Wanneer middelgrote en grote dieren bijvoorbeeld gedwongen worden wegen over te steken om zich te verplaatsen, brengen ze niet alleen zichzelf in gevaar, maar ook de mensen achter het stuur.

Het verlies van leefgebied zorgt er bovendien voor dat soorten die potentieel gevaarlijk zijn voor de mens, dichter bij bewoonde gebieden komen. In Nederland is de wolf daar een duidelijk voorbeeld van. De oplossing voor deze problemen ligt vaak in het teruggeven van ruimte aan de biodiversiteit. En ecologische verbindingszones doen precies dit. 

De ecosysteemdiensten zijn veelomvattender. Het gaat om voordelen die minder direct merkbaar zijn, maar die iedereen raken. Het basisconcept is dat een rijke en gezonde biodiversiteit positieve effecten heeft voor de mens. Zo vermindert het bijvoorbeeld het risico op het opduiken van nieuwe gevaarlijke virussen, en stimuleert de aanwezigheid van verschillende insectensoorten die essentieel zijn voor het bestuivingsproces, een cruciale stap in de voedselproductie. 

Er zijn meerdere redenen om de noodzaak van deze verbindingszones en andere soortgelijke infrastructuur te verdedigen vanuit de ethische overtuiging dat we dieren- en plantenlevens moeten beschermen. Maar er zijn minstens even goede redenen om aan te nemen dat geld dat in biodiversiteit wordt geïnvesteerd, vooral ook geld is dat in onszelf wordt geïnvesteerd: in onze gezondheid, onze voedselzekerheid en ons welzijn.