In de wetlands van Europa en het Middellandse Zeegebied is er één soort die een probleem heeft: te veel mannetjes en te weinig vrouwtjes.
We hebben het over de Europese moerasschildpad, of Emys orbicularis. Het is een kleine schildpad die zich in de buurt van zoet water vestigt, vele tientallen jaren leeft en - zoals alle koudbloedige dieren - vooral wordt waargenomen wanneer ze in de zon rusten om warmte op te bouwen.
In de tijd van onze overgrootouders was het normaal om hem tegen te komen in wetlands van Syrië tot Denemarken. Tegenwoordig is hij echter wat zeldzamer.
Menselijke activiteiten hebben, zoals zo vaak het geval is, het leven van deze soort moeilijker gemaakt. Moerassen die worden drooggelegd om plaats te maken voor akkers, vervuilende stoffen die in rivieren terechtkomen, de komst van uitheemse soorten en hun parasieten: dit alles heeft de kolonies van Emys teruggedrongen en in sommige gevallen zelfs weggevaagd.
Daar komt - in sommige gebieden - nog een merkwaardig fenomeen bij
In Piemonte, in Noord-Italië, zijn er meer mannelijke dan vrouwelijke exemplaren. Wetenschappers hebben zich afgevraagd waarom. De hypothese is dat dit te maken heeft met het feit dat de eieren die erin slagen om uit te komen - en dus de geboorte van de jongen - zonder te worden opgegeten door roofdieren, voornamelijk de eieren zijn die verborgen liggen in de schaduw van de vegetatie. En bij Emys leiden eieren die in een koele omgeving groeien tot de geboorte van mannetjes. Maar als er te veel mannetjes en te weinig vrouwtjes zijn - je begrijpt het al - wordt het nog moeilijker om de populatie in stand te houden!
Gelukkig zijn er mensen die hebben besloten om te proberen de trend te keren!
Al meer dan tien jaar heeft het Emys Piemonte Centrum zich ten doel gesteld om deze soort terug te brengen naar de tijd van onze overgrootouders. Samen met de Piedmont Po Protected Areas Management Authority, het Villa Pallavicino Park en het Life Urca Proemys project, hebben ze juist voor dit doel het Emys project opgezet.
Fondazione Capellino, die 100 procent van Almo Nature bezit en de winst gebruikt om de biodiversiteit te beschermen, financiert deze inspanning vanaf 2024.
Het project loopt nog, maar de resultaten beginnen zichtbaar te worden. Tussen 2024 en 2025 zijn er 81 exemplaren uitgezet in de gebieden waar het project loopt, waardoor de vrouwelijke populatie in evenwicht wordt gebracht.
In 2025 werden meer dan 100 geboortes geregistreerd: een record!
Kortom, zelfs daar waar we dicht bij lokaal uitsterven komen, is het met wetenschap en voldoende financiering mogelijk om bedreigde soorten te redden.
En laten we een grapje maken: gelijkheid tussen mannen en vrouwen, in ieder geval bij schildpadden, is ook goed voor de biodiversiteit!