Een levenslange metgezel verdient meer dan een strakke riem
Er is een gebaar dat duizenden keren wordt gemaakt, in elke stad, elke dag. Een gebaar dat zo automatisch is dat het onzichtbaar is voor degene die het doet: de riem die strakgetrokken wordt, een ruk, de zin – gedacht of uitgesproken – "Kom, we gaan".
De hond laat zijn snuit zakken naar iets dat voor hem boordevol informatie zit. Wij sleuren hem mee.
Het is de moeite waard om bij dit gebaar stil te staan. Want het verbergt een fundamenteel misverstand over wie honden zijn, wat het betekent om met hen te leven en welke verantwoordelijkheid je neemt wanneer je ervoor kiest dat te doen.
Van eigenaren naar metgezellen
Almo Nature – een activistisch petfoodbedrijf dat volledig eigendom is van Fondazione Capellino, waaraan het 100% van de nettowinst besteedt voor de bescherming van de biodiversiteit – heeft zijn project Companion for Life gebouwd rond een precies idee: overgaan van het idee een dier te bezitten naar dat van er verantwoordelijkheid voor te dragen, door zijn natuur te respecteren in plaats van die te buigen naar een ongezonde vermenselijking.
Het is een onderscheid dat subtiel lijkt, maar alles verandert: een eigenaar houdt de hond aan de riem omdat dat voor hemzelf comfortabeler en geruststellender is; een verantwoordelijke metgezel vraagt zich af of de hond echt de riem nodig heeft, of hij die gebruikt omdat hij nooit heeft geleerd – of geleerd heeft – om er zonder te kunnen.
In de overgrote meerderheid van stedelijke en voorstedelijke gevallen is de riem de vervanger geworden van opvoeding, van de hond, maar vooral van de mens.
Leren omgaan met situaties, de context leren lezen, een hond met bekwaamheid en vertrouwen terugroepen: dat zijn de vaardigheden die beiden bevrijden.
Met de nodige uitzonderingen – druk verkeer, beschermde gebieden, situaties met hoge dichtheid – is de riem geen veiligheidsmaatregel, maar een shortcut die een hoge prijs vraagt. En die prijs betaalt altijd de hond.
Wat een hond verliest aan de riem
De voordelen van wandelingen zonder riem voor de gezondheid en het welzijn van de hond zijn gedocumenteerd: de natuurlijke pas, het vermogen tot sociale interactie en het verkennende gedrag worden alleen ondersteund wanneer het dier vrij is om te bewegen.
Een studie van de Universiteit van Duisburg-Essen, gebaseerd op GPS-tracking van loslopende honden, toonde aan dat honden, wanneer ze vrij kunnen bewegen, veel grotere afstanden afleggen dan hun mensen en individuele verkenningspatronen volgen.
Toch blijven ze in de meeste gevallen spontaan de nabijheid bewaren van de persoon met wie ze wandelen, vaak binnen enkele honderden meters.
Ze liepen niet weg. Ze verkenden en kwamen terug.
Aan de riem zitten daarentegen dwingt de hond om zijn pas aan te passen aan die van de eigenaar, met mogelijke gevolgen voor het zenuwstelsel en het bewegingsapparaat.
Maar op cognitief vlak is de schade misschien nog onzichtbaarder en dieper.
Voor honden is de reuk het fundamentele zintuig: ze zijn tienduizend keer beter dan wij in het detecteren van geuren en vormen hun beeld van de wereld op basis van wat ze ruiken.
Wanneer een hond stopt op een stoephoek en met totale concentratie ruikt, verspilt hij geen tijd: hij verzamelt informatie over de huidige toestand van de omgeving, over het verleden – wie daar heeft gelopen, wanneer, in welke emotionele toestand – en op de een of andere manier over de toekomst.
Het gaat niet om een bijzaak, maar om een echte cognitieve behoefte.
Een studie gepubliceerd in Applied Animal Behaviour Science toonde aan dat honden die twee weken lang dagelijks reukactiviteiten uitvoerden, de neiging hadden om onzekere situaties positiever te interpreteren dan honden die getraind werden met traditionele gehoorzaamheidsoefeningen.
Nosework beoefenen stelt honden in staat om natuurlijk gedrag te tonen en zelfstandiger te zijn: twee factoren die als centraal worden beschouwd voor het welzijn van dieren.
De rode draad die de riem met de planeet verbindt
Er is een nog bredere dimensie die het waard is te benoemen.
Fondazione Capellino, eigenaar van Almo Nature, gebruikt 100% van de nettowinst van het bedrijf om terug te geven aan de natuur wat menselijke activiteit haar ontneemt: van de Canadese Yukon tot Beieren, van Tanzania tot de Alpenboog.
Het voortbestaan van de planeet hangt af van het delen ervan met andere levensvormen.
Een hond die wordt weggesleurd bij een interessante geur is oppervlakkig gezien niet hetzelfde probleem als ontbossing.
Maar de logica is identiek.
Het is de menselijke neiging om de wereld te organiseren rond het eigen ritme, rond wat voor ons zichtbaar en relevant is.
We zien de geuren die de hond leest niet, dus besluiten we dat ze er niet toe doen.
Onze agenda – de kroeg bereiken, naar huis gaan, onze schoenen niet vuil maken – is meer waard dan zijn tijd, dan zijn natuur, dan zijn wereld.
Kiezen om de riem niet te gebruiken waar dat mogelijk is, is geen roekeloze daad: het is verantwoordelijkheid.
Het is de uitkomst van een proces: leren je hond te kennen, hem te lezen, op hem te vertrouwen en zijn vertrouwen te verdienen door het jouwe te geven.
Het is stoppen met eigenaar te zijn om echt een metgezel te worden.
Voor het leven.
Dit artikel is vertaald door een kunstmatige intelligentie. Als er fouten zijn, meld deze dan bij ons op adres ADD.
