Florence Climate
Change
Het project bevordert stedelijke bebossingsinterventies op basis van wetenschappelijke gegevens om de gevolgen van het klimaat tegen te gaan, de levenskwaliteit te verbeteren en de biodiversiteit in Florence te herstellen.
Doel
Steden hebben in het bijzonder te lijden onder de gevolgen van klimaatverandering: betonnen en geasfalteerde oppervlakken warmen op en warmte wordt vastgehouden tussen gebouwen; regenwater kan niet doordringen in ondoordringbare grond; door de antropisering is de biodiversiteit zo goed als verdwenen. Dit vermindert de levenskwaliteit en belemmert de integratie van stedelijk groen dat de gevolgen van de klimaatverandering zou kunnen verzachten.
Al te vaak worden geïmproviseerde herbebossingsprogramma's in steden als slogans gebruikt. In plaats daarvan zouden deze campagnes gebaseerd moeten zijn op wetenschap, waarbij ook gebruik wordt gemaakt van nieuwe technologieën: het planten van de juiste bomen, in de juiste omstandigheden, met de juiste zorg en, bovenal, het meten van hun allround impact.
Project
In januari 2023 ging het ambitieuze experimentele project van de Capellino Foundation van start met als doel het ontwerpen, implementeren en meten van op de natuur gebaseerde oplossingen om de gevolgen van klimaatverandering in steden te verzachten, de stedelijke biodiversiteit te bevorderen en de gezondheid van burgers te verbeteren. In februari 2024 werd het officieel gemaakt door de lokale overheid.
De realisatie van het project van de Stichting, in overeenstemming met de gemeente Florence waarmee een protocol van overeenstemming is ondertekend, is toevertrouwd aan een groep experts: de CNR is het wetenschappelijke hoofd, de Universiteit van Florence is verantwoordelijk voor het eco-fysiologische deel en andere experts en specialisten in plantkunde, biodiversiteit, oppervlaktetechniek en architectuur worden gecoördineerd door Prof. Alberto Giuntoli.
De opwarming van de aarde is een van de grote uitdagingen van het nieuwe millennium en menselijke activiteiten zijn niet de enige die te lijden hebben onder de gevolgen van deze veranderingen. Het concept zelf van intelligente steden is beperkt tot een context die slechts marginaal rekening houdt met de natuur en ondergeschikt is aan de mens. Om deze reden is in het project van Florence ook een natuurgebied opgenomen in de vergelijking: in het historische Mugello gebied, zal het Giogo-Casaglia gebied in de Florentijnse Apennijnen worden gejumeleerd met de stad, met de bedoeling om een gebied van integrale bescherming te verkrijgen dat de studie, mitigatie en monitoring werkzaamheden die in de stad worden uitgevoerd zal aanvullen.
stad-natuurgebied
Het model dat in Florence wordt voorgesteld is dus absoluut onderscheidend ten opzichte van de eerdere modellen die zijn geïmplementeerd, zowel voor de jumelage 'stad-natuurgebied', die ook in de richting van Agenda 2030 gaat, als voor een multivariabele wetenschappelijke monitoring, ex-ante en ex-post van de interventies, inclusief biodiversiteit.
Dit is de eerste keer dat een stad een stedenband heeft met een natuurgebied, en dat is geen toeval: er is behoefte aan een paradigmaverschuiving in de manier waarop we ons verhouden tot de natuur. De grote bioloog Edward O. Wilson stelde in een van zijn laatste werken voor om de helft van de planeet onaangeroerd te laten door de natuur: dit is een revolutionaire manier om te kijken naar de invloed van de mens op andere levende organismen. Stedelijke gebieden, gewassen en alle door de mens gemaakte gebieden zouden gescheiden moeten blijven van de wildernis om hun impact te minimaliseren. De hele rest van de planeet zou zo kunnen worden gebruikt voor het creëren van een immens beschermd gebied, dat in al zijn onderdelen volledig met elkaar verbonden is, zodat er ecologische corridors ontstaan die de continuïteit garanderen.
De onderscheidende elementen van onze interventie zijn:
-
wetenschappelijke aanpak in alle stadia, van studieontwerp tot modellering, implementatie en monitoring;
-
multidimensionale aanpak: niet alleen gericht op CO2-opslag, maar op de 360° effecten op lucht, water, bodem, biodiversiteit, rekening houdend met de gecombineerde actie van meerdere variabelen;
-
experimentele veldverificatie door metingen van de effecten van de anomalieën in de 10 proefgebieden en in een laboratoriumgebied in de open lucht, met ex-ante en ex-post verificaties om de werkelijke effectiviteit van de interventies vast te stellen;
-
focus op het meten van stedelijke biodiversiteit en de toepassing van relevante indicatoren in het veld;
jumelage met een groot natuurlijk buurtgebied onder restrictiever tot volledig beheer.
Firenze Climate Change
De belangrijkste veranderingen van het Florence Climate Change and Biodiversity-project, van 2023 tot heden. Gebruik de pijlen of de balk hieronder om te navigeren.
Ontwerp van de eerste stedelijke gebieden gestart
In het eerste kwartaal van 2026 start het ontwerp van de eerste operationele gebieden, met focus op Piazza dei Giudici en Via della Mattonaia en met technische voortgang ook richting Tanini. De activiteiten verbinden landschapsontwerp, wetenschappelijke gegevens en ex-ante simulaties om onderzoeksresultaten te vertalen naar concrete stedelijke ingrepen.
Monitoring in de tien gebieden voltooid
In de eerste maanden van 2026 wordt de installatie voltooid van vijf extra AirQino-stations in de gebieden die in 2025 zijn vastgesteld (Piazza Giudici, Via della Mattonaia, Via Tanini, Piazza Istria en Piazza San Pancrazio), zodat monitoring van microklimaat en luchtkwaliteit wordt uitgebreid naar alle tien stedelijke gebieden van het project.
Kader voor de tien stedelijke gebieden voltooid
Eind 2025 wordt het kader van de tien projectgebieden afgerond: Artom, Ferraris, Guidoni, Bartali, Zucchi, Giudici, Mattonaia, Tanini, Istria en San Pancrazio. Voor elk gebied worden de status van de monitoring, de verwachte resultaten van de ex-ante/ex-post vergelijking en de interventiehypothesen die het best passen bij de lokale kenmerken gereconstrueerd.
Planning van monitoring en activiteiten 2026
De technische planning bereidt de overgang naar de nieuwe gebieden voor: monitoring met AudioMoth voor vleermuizen, cameravallen voor kleine zoogdieren, activiteiten rond bestuivers van maart tot oktober, metingen met thermische camera en albedometer, en de start van monitoring van microklimaat en luchtkwaliteit in gebieden die nog niet door AirQino-stations worden gedekt.
Simulaties en interventiescenario’s voor stedelijke gebieden
Het technische werk koppelt de verzamelde gegevens aan simulaties en ontwerpscenario’s. De analyses ramen de verwachte voordelen van bomen, begroeide oppervlakken, meer reflecterende bestrating, drainageoplossingen, regentuinen, bioswales, schaduwvoorzieningen en microhabitats voor stedelijke biodiversiteit.
Definitie van natuurlijke oplossingen en groen/blauwe experimenten
Voor de verschillende gebieden worden interventiehypothesen vastgesteld die groen, water en materialen combineren: bomen, bloembedden, spontane kruiden, doorlatende oppervlakken, bestrating met hoge albedo, groene pergola’s, hekwerken met bloeiende planten, regentuinen en systemen voor regenwaterbeheer.
Uitbreiding van monitoring op dierlijke biodiversiteit en milieukwaliteit
De eerste reeds uitgeruste gebieden gaan een meer volledige monitoringfase in: bestuivers, kleine zoogdieren, vleermuizen, microklimaat en luchtkwaliteit. Voor luchtkwaliteit worden parameters zoals CO₂, NO₂, O₃, PM10 en PM2.5 meegenomen, terwijl dierlijke biodiversiteit wordt gevolgd met specifieke instrumenten, waaronder cameravallen en AudioMoth.
Versterking van het wetenschappelijke kader en de indicatoren
In het derde jaar consolideert het project de indicatoren waarmee de evolutie van de gebieden kan worden gelezen: dierlijke biodiversiteit, plantaardige biodiversiteit, plantgezondheid, luchttemperatuur, relatieve vochtigheid, luchtkwaliteit, oppervlaktetemperatuur, bodembedekking, albedo en beschaduwing.
Installatie van de eerste AirQino-stations
In 2024 worden AirQino-stations geïnstalleerd in de eerste vijf studiegebieden, of in de onmiddellijke nabijheid daarvan om technische en logistieke redenen: Piazza Artom, Viale Guidoni, Giardini Zucchi, Piazza Galileo Ferraris en Piazza Gino Bartali. De stations starten de meteorologisch-klimatologische en luchtkwaliteitsmonitoring in de pilotgebieden.
Update van de project-WebGIS
De gegevens die door de monitoring worden geproduceerd, worden geïntegreerd in de WebGIS die gekoppeld is aan de indicatorendatabase. Het platform fungeert als een operationeel hulpmiddel voor het visualiseren en toegankelijk maken van informatie over landbedekking, microklimaat, vegetatie, milieukwaliteit en stedelijke kenmerken.
Opbouw van stedelijke digitale modellen
De LIDAR-metingen worden geïntegreerd met open data van de gemeente Florence om digitale modellen van terrein, gebouwen en vegetatie op te bouwen. Uit deze gegevens worden indicatoren zoals Sky View Factor en schaduwpatronen afgeleid, essentieel om zonblootstelling te lezen en gerichtere ontwerpkeuzes te maken.
Start van plantenmonitoring in de eerste vijf gebieden
Van juni tot oktober 2024 worden maandelijks bladmonsters genomen van de meest representatieve plantensoorten in de eerste vijf gebieden: Spirea, Laurierkers, Photinia en Steeneik. Het doel is de waterstatus van de planten te beoordelen via de Relative Water Content en gegevens te produceren die nuttig zijn voor plant- en ontwerpkeuzes.
Uitbreiding van de methode naar de eerste vijf stedelijke gebieden
In het tweede jaar verschuift het project van het laboratorium naar de eerste vijf Elementaire Stedelijke Typologieën: Piazza Artom, Viale Guidoni, Via Zucchi, Piazza Galileo Ferraris en Piazza Gino Bartali. Deze gebieden worden de eerste stedelijke cases waarop monitoring, karakterisering van oppervlakken en interventiesimulaties worden toegepast.
Eerste ecofysiologische analyses van de vegetatie
De ecofysiologische gegevens die in 2023 zijn verzameld over struiksoorten in het laboratorium, worden gebruikt als basis om de gezondheidstoestand van stedelijke vegetatie en de reactie van planten op klimaatstress te beoordelen. Het werk stroomt vervolgens door naar de analyses van 2024 en de voorbereiding van een wetenschappelijke publicatie.
Start van monitoring van stedelijke biodiversiteit
Tussen 2023 en 2024 start de monitoring van stedelijke fauna met 14 cameravallen die binnen de stadsgrenzen van Florence zijn verdeeld over verschillende Local Climate Zones. Parallel daaraan starten de bemonsteringen van bestuivers in het laboratorium, op Piazza Artom en in nabijgelegen gebieden, met pan traps en nestblokken.
Opbouw van de milieu- en stedelijke databasis
In het eerste jaar starten de activiteiten voor het verzamelen en organiseren van de gegevens die nodig zijn om de beginsituatie van het gebied te beschrijven: geomorfologische, vegetatiekundige, meteorologisch-klimatologische en milieukenmerken. Deze fase dient om de ex-ante baseline op te bouwen waaraan de effectiviteit van toekomstige ingrepen wordt gemeten.
Start van het project Florence
Het onderzoeks- en implementatieproject "Florence: Klimaatverandering & Biodiversiteit" gaat van start, met als doel een nature-based stedelijk model te bouwen om de impact van klimaatverandering te beperken, stedelijke biodiversiteit te bevorderen en de gezondheid van stedelijke ruimten te verbeteren. Het project is opgezet rond twee hoofdassen: de identificatie van 10 representatieve stedelijke typologieën en de creatie van een openluchtlaboratorium langs de Arno, bedoeld om oplossingen te testen en te monitoren die in andere stedelijke contexten kunnen worden gerepliceerd.
DUUR
2023-2027: Studie, uitvoering en wetenschappelijke monitoring
2028-2032: Wetenschappelijke monitoring
ONZE INVESTERING
€ 3.000.000,00
(2023-2027)
€ 1.500.000,00
(2028-2032)